Met het alsmaar groeiende Tokyo dat hun leefgebied bedreigt, besluit een groep tanuki de strijd tot zich te nemen. Met hun inherente transformatiekrachten als basis besluiten zij, voornamelijk op kleine schaal, terug te slaan. De menselijke constructiewerkers blijken echter bijster hardnekkig te zijn en hoe moeilijker het wordt hen te verjagen, hoe omvangrijker de streken van de tanuki worden. Wanneer zij het zelf niet meer aan te lijken kunnen wordt de hulp van drie wijze tanuki ingeschakeld en zelfs de steun van listige vossen wordt geaccepteerd.

Isao Takahata heeft altijd al garant gestaan voor de wat meer bijzondere films uit het repertoire van de vermaarde Studio Ghibli. Waar Miyazaki’s werken voornamelijk sprookjesachtige ontsnappingen aan de werkelijkheid zijn of felle moralistische uithalen naar het menselijk geweten, weet Takahata film na film te verrassen. Verrassing weet hij wederom te leveren met zijn wasberenepos, vol dierlijke liefde en opgeblazen scrota.

Als film met een environmentalistisch tintje is Pom Poko geen vreemde eend in de Ghibli-bijt. Collega-oprichter en tevens internationaal boegbeeld van de studio, Hayao Miyazaki, heeft in de tijd dat de studio bestaat reeds twee films met een vergelijkbaar thema voortgebracht; het vroege en invloedrijke Nausicaä en het immens populaire Princess Mononoke. In tegenstelling tot beiden echter, ziet Isao Takahata’s werk geen noodzaak tot een episch en groot uitgetrokken conflict, maar houdt hij zijn relaas kleinschalig en daarmee zelfs uiterst geschikt als familiefilm. Belangrijk bij een dergelijke film met een moralistische boodschap is immers dat deze boodschap niet in het hoofd van de kijker gestampt wordt, maar dat zij op subtiele wijze door de film geweven is, mogelijk de kijker tot overpeinzingen aanzettend. Wil de film echt slagen, dan moet zij ook perfect kijkbaar zijn voor degenen die niets op hebben met het aan de kaak gestelde probleem. Aan dit criterium getoetst is Pom Poko niet minder dan uiterst geslaagd te noemen; op het eerste gezicht is zij namelijk simpelweg een uiterst vermakelijke avonturenfilm, doorspekt met komische elementen.

Een ander element dat sterk vertegenwoordigd is in de film, is de Japanse cultuur. Niet alleen zijn tanuki enkel aan Azië inherente dieren, de legendes achter hen en andere culturele en religieuze verwijzingen voegen onmiskenbaar een eigen aspect toe aan de film; ook voor degenen die totaal geen kennis van hen hebben. Zij geven de film een lekker excentriek vlaagje mee, dat haar zeker niet mis staat. De culminatie hiervan vindt de film in de spookachtige optocht die de tanuki houden, wat later in de film. Ook het andere sociale commentaar dat in de film verwerkt zit levert zo een bijdrage aan de film. Niet enkel de houding van de hedendaagse mens tegenover de natuur die haar steden omheind wordt aan de tand gevoeld; ook de werkcultuur van de Japanners in de laatste decennia wordt kritisch in beeld gebracht, zij het beduidend minder duidelijk.

Originaliteit is een veel gewaardeerd aspect van iedere film en hoewel het geen absolute noodzaak is, staat het in ieder geval garant voor een verfrissende kijk. Ook hier weet de film te slagen, op een wijze vergelijkbaar met Miyazaki’s eerdere Porco Rosso. Beiden kenmerken zich namelijk door de wijze waarop dieren op een zeer natuurlijke wijze als hoofdpersonages ingezet worden. Takahata gaat zelfs een stapje verder door niet enkel het hoofdpersonage als dier weer te geven, maar werkelijk alle figuren uit de film. Het zijn tevens niet zomaar willekeurige dieren, maar met hun scrota strijdende wasberen die van gedaante kunnen veranderen. Zonder twijfel het leukste element van de film is dan ook simpelweg de interactie tussen deze bijzondere karakters; de scènes waarin zij trainen om de kwaadaardige mensen te bestrijden en het falen door hun innerlijke luiheid.

Het zou echter wat kort door de bocht zijn om de film en haar personages puur als humor inducerend te beschouwen. Het toch wat zwaardere en serieuze thema dat de film met zich meedraagt, komt ook naar voren in de manier waarop met personages omgegaan wordt. Het is niet enkel zonneschijn aan de hemel, en personages zijn neerslachtig, geven de moed soms op en sommigen van hen komen zelfs te overlijden in de strijd voor hun idealen.

Als avontuur en komedie schittert Pom Poko in het feit dat zij perfect te genieten is voor hen die niet al te bekend zijn met Japanse culturele, religieuze en vooral socio-culturele verschijnselen. De leuke personages, hun attitudes, hun strijd tegen de mensen die hun leefgebied in gevaar brengen en vooral ook de manier waarop dit alles weergegeven wordt, leveren allen stuk voor stuk een zeer vermakelijke film op. De kijker die een beetje bekend is met dergelijke elementen echter, zal ongetwijfeld meer uit de film weten te halen, waardoor zij vermaak biedt op meerdere niveaus. Hoewel zij haar boodschappen de kijker niet opdringt, maakt de film één ander ding echter glashard duidelijk; Isao Takahata is één van de meest interessante en geslaagde regisseurs uit de Japanse animatie-industrie.