ナルト

Twaalf jaar geleden werd Konoha, een vreedzaam en verborgen ninjadorp, aangevallen door een legendarische en enorm krachtige demoon. Vele ninja stierven bij het verdedigen van het dorp tegen deze Kyuubi, waaronder de leider van het dorp, de Vierde Hokage. Alvorens hij stierf echter, slaagde hij er in de krachtige demoon te verzegelen in het lichaam van een pasgeboren baby. Het is deze Naruto die twaalf jaar later nog steeds geplaagd wordt door zijn verleden. De dorpelingen zien hem als een monster door het wezen dat in hem schuilt en zonder zijn ouders gekend te hebben is hij altijd eenzaam geweest, constant op zoek naar erkenning van de mensen om hem heen. Aanvankelijk probeerde hij dit door allerlei ongein uit te halen, maar nu is het zijn wens om de sterkste ninja van zijn hele dorp te worden; de titel van Hokage zal ooit aan hem toebehoren!

Hoe je ook over de serie mag denken, er is geen ontkomen aan dat Naruto al langere tijd enorm populair is en alles lijkt er op dat hier niet snel verandering in zal brengen. Met inmiddels drie films achter de rug en een complete eerste serie, is de populariteit er zelfs na een dikke tachtig fillerafleveringen van matige kwaliteit niet minder op geworden. Op deze wijze vervult het ninja avontuur een rol als toegang tot het anime fenomeen voor velen en is buiten dit alles ook nog eens aardig vermakelijk.

Zo op het eerste gezicht heeft Naruto behoorlijk wat mee. Een belangrijk voorbeeld hiervan is simpelweg het feit dat het een ninja serie is. Iedere jongeman heeft in zijn vroegere dagen ongetwijfeld eens gefantaseerd een ninja te zijn en de vanuit de schaduw opererende strijders spreken nu eenmaal enorm tot de verbeelding. Een serie als deze, die het alledaagse leven van een groep jonge ninja en hun bijzondere avonturen laat zien, is niet voor niets zo een enorm succes. Hoewel sommige fans het vast niet graag zullen willen horen, ligt de sleutel tot succes van de serie in een zelfde formule als die van de Dragonball series. Deze manga en anime van Akira Toriyama waren dan ook een enorme invloed op Kishimoto en gelijkenissen zijn er zeker, al is het maar in de vergelijkbare opzet. Bijzondere avonturen zijn het waar het hier om draait en het is tijdens deze avonturen dat we de personages zien groeien en we langzaamaan meer te weten komen over de wereld waarin de serie zich afspeelt. Hoewel de wereld an sich niet onvoorstelbaar veel anders is dan de onze, zit het werk toch boordevol allerhande kleine originaliteiten. Voorbeelden zijn het sociale systeem en natuurlijk de bijzondere krachten waar menig ninja over beschikt. Het zijn dit soort dingen die de serie zo aantrekkelijk en meeslepend maken, omdat iedere verhaallijn zoveel nieuws te bieden heeft.

Als ninjaserie heeft Naruto echter wel meer te bieden dan enkel vrolijke avonturen en spannende ninjutsu en zo nu en dan wordt de kijker geconfronteerd met verrassend serieuze zaken en soms hangt er een opmerkelijk donkere sfeer over de afleveringen. Het is hier dat voor mij de ware aantrekkingskracht van de serie ligt en waarmee zij bewijst af en toe behoorlijk serieus te kunnen zijn. De eerste uiting hiervan is de strijd tegen Zabuza en Haku, welke na een ruime tweehonderd afleveringen nog steeds één van mijn meest favoriete is. Maar ook de introductie van Orochimaru en de motivaties van ninja als Sasuke en Gaara voegen aardig wat toe aan de serie. De serie begeeft zich al behoorlijk snel op weg naar een wat donkerder verhaallijn en ergens is het bijna zonde te noemen dat vroeg in de serie niet wat meer op zich staande missies getoond zijn; vooral met de wetenschap dat een hele berg van dergelijke, niets toevoegende, missies aan het einde geplakt is. Toch weet de serie vaak aangenaam te verrassen met onverwachte wendingen en hoewel de plotontwikkeling niet uitzonderlijk goed is, krijg je als kijker genoeg te zien dat je niet snel aan had zien komen.

Er is één ding waar Naruto als ninjaserie absoluut niet zonder kan en dat is actie. Op dit gebied schiet zij ook niet snel tekort, met een veelvoud aan tot de verbeelding sprekende ninjutsu en spannende gevechten. Toch dient opgemerkt te worden dat de gevechten lang niet zo een positieve bijdrage leveren als zij zouden moeten. Een oorzaak hiervoor ligt in het feit dat zij lang niet altijd even interessant zijn. Denk bijvoorbeeld aan de trucs die Naruto uithaalt in menig gevecht en al snel valt op dat hij niet veel meer heeft om op terug te vallen dan zijn schaduwkopieën en de Rasengan. Juist de personages met een interessante vechtstijl als Neji en Rock Lee kennen maar een wat kleine rol. Toch is er een aantal positieve uitschieters, waarin ieder puzzelstukje op de goede plek lijkt te vallen. Dan ligt de animatiekwaliteit hoog, is de choreografie goed, is het gevecht spannend en onverwacht en wordt het niet constant onderbroken voor uitleg en gepraat. Om spoilers te voorkomen zal ik voorbeelden niet noemen, maar Rock Lee speelt een hoofdrol in twee van de beste gevechten uit de gehele serie. Deze uitzonderingen kunnen echter niet compenseren voor het feit dat de serie als geheel op het gebied van actie spijtig genoeg wat tekort schiet. Een extra grote zonde, omdat de bijzondere ninjutsu zulke goede gevechten kunnen opleveren. Toch weet menig gevecht een behoorlijke impact te maken door de emotionele indrukken die zij opwekt, de motivaties van de ninja die er in naar voren komen en simpelweg het goede gevoel dat je krijgt wanneer een personage bewijst gegroeid te zijn wanneer hij of zij met een nieuwe indrukwekkende techniek aankomt.

Een interessante eigenschap van langere anime series, en zeker één als deze waar de karakters op allerhande avonturen gaan en bijzondere situaties meemaken, is dat de personages met het verstrijken van de afleveringen werkelijk naar je toe lijken te groeien. Dit is helemaal zo vreemd niet, want hoe langer de serie, hoe meer de figuren ontwikkeld kunnen worden en hoe meer je van ze ziet. Wat hier natuurlijk ook bij helpt, is het feit dat Naruto voorzien is van een aantal zeer kleurrijke karakters; opmerkelijk genoeg voornamelijk degenen met een wat kleinere rol. Hoofdpersonages als Naruto en Sasuke zijn dan ook zeker niet degenen die de meest positieve indruk op mij achterlieten. Hoewel Naruto een belangrijke en merkbare groei doormaakt door de serie, blijft hij schreeuwerig en aandachtstrekkend en het blijft vervelend hoe alles langs hem heen lijkt te gaan. Aan de andere kant is deze onschuld juist wat hem leuk maakt en is een hoofdpersonage dat zich zelf niet al te serieus neemt altijd fijn om te volgen. Sasuke staat hier dan ook lijnrecht tegenover en is dan ook iemand die zichzelf en zijn problemen veel te serieus neemt. Wat mij betreft zijn het dan ook juist personages als Kakashi, Shikamaru en Rock Lee die de serie maken. Stuk voor stuk lijken zij beduidend beter uitgebalanceerd en hoewel zij altijd goed zijn voor vermaak, weten zij wanneer serieus te zijn. Ook figuren als Gaara en Neji blijven constant boeien door hun mysterieuze persoonlijkheid en bijzondere gaven. Wat dit betreft is er enige gelijkenis te maken met het zeer geslaagde One Piece, dat zich ook kenmerkt door een overdaad aan zeer vermakelijke en altijd interessante personages. Het duidelijke verschil tussen beiden ligt natuurlijk in het feit dat personages daar vooral opvallen door humoristische eigenschappen, terwijl deze serie het vooral heeft van bijzondere karakters en opmerkelijke gaven.

Toch is het niet allemaal positief wat er over de personages uit dit ninja avontuur te vertellen valt. Zoals gezegd is het voordeel van een lange serie als dit, dat het alle ruimte heeft om haar personages zorgvuldig uit te werken en hoewel velen ook een duidelijk merkbare groei doormaken en we van werkelijk ieder personage wel behoorlijk wat te weten komen, mankeert er toch iets aan de manier waarop karakterontwikkeling wordt aangepakt in Naruto. Dit valt het meest sterk op tijdens de chuunin examens, waarin de verschillende genin uit Konoha tegenover elkaar worden gezet. Het is in dergelijke gevechten dat de individuele motivaties onder het licht worden gebracht en we doorgaans behoorlijk wat leren over de vaak donkere verledens van de jonge ninja. Hoe jong zij ook zijn mogen, iedereen lijkt wel een verschrikkelijk verleden gehad te hebben, van hoofdpersonages als Naruto en Sasuke, tot figuren als Hinata en Gaara. Het valt ook direct op dat de figuren zonder problematisch verleden meteen degenen zijn met de kleinere rollen; personages als Tenten en Ino worden niet alleen spaarzaam ontwikkeld, maar komen sowieso weinig voor in de serie. Ook binnen het drietal hoofdpersonages is Sakura degene met het minst problematische verleden en meteen degene met de meest bescheiden rol. Het kan de serie sowieso enigszins verweten worden dat bepaalde figuren wat weinig aandacht krijgen. De individuele rollen van het twaalftal genin dat gedurende de serie onder de aandacht komt varieert van enorm groot, tot bijvoorbeeld een Hinata die buiten haar chuunin gevecht geen enkele bijdrage meer levert. Voor figuren als zij is het haast een zegen te noemen dat de serie zoveel fillerafleveringen kent, aangezien daar ook de wat meer obscure karakters hun tijd krijgen om te schitteren.

Dit is meteen ook wel het enige voordeel te noemen van deze ruim tachtig afleveringen die de serie afsluiten. Filler is een probleem dat wel meer anime teistert en vooral veelvuldig de kop op steekt bij langlopende shounen series als deze. Zij worden gebruikt wanneer de anime te dicht in de buurt komt bij de verhaallijn van de manga om zo te voorkomen dat er op een gegeven moment geen materiaal meer is om te animeren. Dit is niet meer dan logisch, maar dat voorzichtig met zo een idee omgegaan moet worden bewees Rurouni Kenshin al eens; de laatste verhaallijnen afkomstig uit de inspiratie van de anime producenten verdreven drommen fans. Toch kunnen fillers bij een serie als deze juist uitstekend werken. Jonge ninja die op allerlei missies moeten gaan is een concept dat schreeuwt om kleine losstaande avonturen om het verhaal een beetje op te rekken, maar het zou voor zich moeten spreken dat het geen goed idee is om tachtig afleveringen lang geen vooruitgang in het verhaal of in personages te tonen. Dit is namelijk meteen de teloorgang van filler; omdat het geen officieel materiaal is kunnen belangrijke personages niet zomaar nieuwe dingen leren. Zoals gezegd kennen de fillerafleveringen ook één klein voordeel; personages die in het officiële materiaal hevig ondergebruikt worden zijn hier een grotere rol toebedeelt en figuren als Kiba, Hinata en zelfs Shino en Tenten vervullen vaak een rol in Naruto’s missies.

De fillerafleveringen zijn echter niet de enige truc die de serie inzet om te voorkomen dat zij de manga inhaalt. Als dit zo was, zou de oplossing voor fans heel simpel zijn; simpelweg deze afleveringen overslaan en je hebt nergens last van. Maar ook de afleveringen gebaseerd op de manga kenmerken zich door langgerekte scènes, waarin personages midden in een gevecht naar elkaar staan te staren; door enorm veel flashbacks, zelfs naar zeer recente gebeurtenissen; en door overdreven uitgebreide uitleg van simpele zaken. Dit is een enorme zonde, want een ninja serie als Naruto haalt juist baat uit een verhaal dat zich op een wat hoger tempo voortbeweegt. Onverwachte onthullingen moeten zich snel voordoen en moeten indruk maken door hun verrassingselement en vechtscènes moeten snel en vol actie zitten. Het trage tempo waarop de serie als geheel zich voortbeweegt is dan ook een niet te onderschatten grote negatieve invloed.

Ondanks haar tekortkomingen heeft Naruto aardig wat te bieden. De serie is over het algemeen zeer vermakelijk, een aantal van de zeer karakteristieke personages weet altijd te boeien en als ninjaserie met soms verrassend serieuze verhaallijnen heeft de anime nu eenmaal al een behoorlijk streepje voor. Daar staat tegenover dat de mankementen van de serie soms toch wel erg behoorlijk zijn. Het lage tempo zou dodelijk moeten zijn voor een werk als dit en de enorme berg fillerafleveringen waarin het verhaal zich op geen enkele manier vooruitwerkt is simpelweg onacceptabel. Daar komt nog eens bovenop dat de grote kracht van de serie, de vele kleurrijke personages, onderhevig zijn aan sterk vergelijkbare uitwerkingen en het feit dat een groot deel van hen, waaronder de meest leuke, een te kleine rol heeft. Toen ik enkele jaren geleden begon met het kijken van de serie had ik hoge verwachtingen en even leek het deze waar te kunnen maken; maar uiteindelijk is de serie bezweken onder haar eigen populariteit, die zij al lang niet meer waard is.