風の名はアムネジア

Het is een aardige tijd in de toekomst en bijster veel is er niet veranderd. De mensheid en haar samenleving is wat gegroeid, maar deze groei zou niet van veel betekenis zijn, aangezien een mysterieuze wind over de planeet zal razen en het geheugen van een ieder zou doen verdwijnen. Alles zou vergeten worden, tot de simpelste dingen als spreken toe. In deze lege wereld volgen we Wataru; een jongeman die het geluk heeft gehad bepaalde zaken weer te leren van een jong kind, dat beschikte over kunstmatige intelligentie. Tijdens zijn zwerftochten ontmoet hij vele mensen en bijzondere samenlevingen.

Yoshiaki Kawajiri heeft meerdere bekende anime op zijn naam staan, sommigen beroemd, zoals Ninja Scroll en X, sommigen haast onterecht berucht, als Wicked City. Dat hij op een succesvolle manier verschillende soorten films neer kan zetten is duidelijk, en dit wordt nog eens benadrukt door a Wind Named Amnesia.

Het beste en interessantste aan de film is de setting. De film speelt zich gewoon in Amerika af, maar het is wat er aan de film vooraf is gegaan wat het zo interessant maakt. Twee jaar geleden blies er een wind door de gehele wereld met als gevolg dat werkelijk iedereen zijn geheugen kwijtraakte. Alles tot de simpelste en meest vertrouwde handelingen toe werden vergeten en het geheugen van de mens was als dat van een pasgeboren baby. Het probleem is echter dat er geen volwassenen zijn om de baby op te leren groeien. Dit wereldwijde geheugenverlies leidde tot enorme verwarring en vernietiging. De mensen die dit alles overleefden leven van dag tot dag, terwijl ze hun best doen als de primitieve wezens die wij eens waren te overleven. Nu zijn postapocalyptische settings niet bepaald origineel voor een anime en het komt zelfs in het repertoire van deze regisseur vaker voor. Het toevoegen van het geheugenverlies levert echter een interessante draai aan het geheel.

In dit alles volgen we Wataru, een jongeman die net als ieder ander zijn geheugen verloren heeft. Na een flinke tijd eenzaam rondgezworven te hebben komt hij in een militair complex de jonge Johnny tegen. Hij is een van de militaire experimenten die in het complex uitgevoerd werden en heeft daardoor zijn geheugen weten te behouden. Van hem leert Wataru van alles, en wanneer Johnny sterft gaat Wataru er weer op uit, dit maal een stuk intelligenter.
Het achtergrondverhaal en de hoofdpersoon zijn interessant, en het is duidelijk dat de film een erg goede kant op kan gaan. De film heeft een enorm potentieel, maar slaagt er helaas slechts gedeeltelijk in dit te vervullen.

In tegenstelling tot veel van Kawajiri’s andere films is a Wind Named Amnesia niet een film die het vooral moet hebben van overdadig geweld en bloot. De film probeert vooral een beeld te geven van de menselijke psyche en laat zien hoe zij mogelijk zou reageren in een dergelijke bijzondere situatie wanneer haar cultuur en kennis verloren is. Dit is een welkome verandering tegenover zijn andere films, vooral omdat het ook daadwerkelijk werkt. Wataru trekt met de vrouw die hij aan het begin van de film ontmoet door het land en komt zo onder andere een groep mensen tegen die een constructierobot, waarbij een van hen er is achtergekomen hoe het werkt, vereren als een god. Zij gaan hier zo ver in dat zij zelfs vrouwelijke offers maken. Het laat goed zien hoe sterk de mens behoefte heeft aan een hoger iets om zich gerust en veilig bij te voelen en hoe snel zij terug valt in oude gewoontes, zelfs wanneer zij niet meer over haar geheugen beschikt.

De manier waarop sociaal commentaar wordt uitgewerkt is echter niet altijd even succesvol. Een film vol interessante ideeën en goede dialogen kan de moeite waard zijn. Dat er dan wat actie in zit om de gemiddelde kijker tevreden te houden is ook acceptabel, maar wanneer deze actie er slechts in lijkt te zitten om de actie en de frequent plotseling tevoorschijn komende mechanische ‘Guardians’ de personages keer op keer storen tijdens boeiende gesprekken, is het puur vervelend.

Met wat plotwendingen achter de rug lijkt de film op een aardig en passend einde af te stevenen. Ook hier komt de kijker echter bedrogen uit, aangezien het einde heel simpel gezegd slecht was. Er worden bepaalde dingen uitgelegd gedurende film om het geheel enigszins plausibel te houden, maar er wordt gewoon niet genoeg ingegaan op enkele zaken. Een voorbeeld is Wataru’s reispartner, die een verrassende achtergrond blijkt te hebben, maar waar vervolgens verder niks mee wordt gedaan.

Waar de film echter wel uitstekend in slaagt, is het neerzetten van een goede sfeer. Het contrast tussen de natuur en de vernietigde steden waarin ooit een ras van intelligente en ontwikkelde wezens leefden is te verwachten in een post-apocalyptische film met een dergelijk verhaal, maar a Wind Named Amnesia weet het beter dan gemiddeld over te laten komen.

Dit a Wind of Amnesia is duidelijk de moeite van het kijken waard, al is het alleen al vanwege het interessante idee en de positie waarin de mensheid belandt in deze anime. De uitwerking is niet altijd even geslaagd, maar zeker niet dermate slecht dat het storend is.